Melding

Dit multimediaverhaal bevat video- en geluidsfragmenten. Zet het geluid aan.

Gebruik het muiswiel of de pijltjestoetsen om tussen pagina's te navigeren.

Swipe om tussen pagina's te navigeren.

Hier gaan we

Listen

Logo http://jouzw.pageflow.io/listen

L!sten

Naar boven

Volledig scherm
Het is je misschien weleens opgevallen terwijl je op een festival was of naar de radio luisterde. Of misschien ben jij je, net zoals vele anderen, totaal niet bewust van de ongelijke verdeling tussen mannen en vrouwen in de muziekindustrie. Toch zijn er maar bar weinig vrouwen die het écht maken in de muziekwereld.

Zelf was ik me ook nooit echt bewust van dit probleem, tot ik een jaar geleden op de redactie van een muziektijdschrift ging werken. Niet alleen was ik een van de weinige vrouwelijke journalisten op de redactie, het kwam ook nog eens weinig voor dat er vrouwen geïnterviewd werden. Opeens viel me op dat mijn eigen playlist vol stond met zangers stond en ik wel heel ver door moest scrollen op de website van mijn favoriete concertzaal om een zangeres te vinden. Het was hoog tijd voor verandering en zo is dit tijdschrift ontstaan. Een plek waar vrouwen hun verhaal kunnen doen. Lees de persoonlijke verhalen van artiesten, krijg inzicht in de daadwerkelijk positie van vrouwen in de muziekindustrie, discussieer mee over wat er nog moet gebeuren voor gelijkheid en nog veel meer!

PS. Hoewel het natuurlijk het leukst is om alle verhalen achter elkaar te lezen, kan je ze ook los van elkaar lezen. Klik op de pagina hieronder op een van de plaatjes om direct naar het verhaal van jouw keuze te gaan!

Veel leesplezier!
-Lisa Pierlo







Sluiten
Naar boven
Naar boven

Ontmoet Joelle de Jong. Ze is 16 jaar, zit op het vwo en is net begonnen met het volgen van cellolessen. Zoals veel anderen droomt ze ervan ooit op het podium te staan met haar instrument. Dit is haar muzikale verhaal:

Volledig scherm
“Mijn hele familie is muzikaal, een instrument bespelen was voor mij dus heel normaal. Toch had ik er totaal geen interesse in tot ik een tiener was. Tot frustratie van mijn ouders waren niet zij degenen die me inspireerde om de gitaar op te pakken, maar een jongen in een boyband. Dat was in mijn ogen enorm interessant en in de vier jaar die volgde deed ik mijn best om het te leren, maar de motivatie ontbrak. En toen zag ik If I Stay, een film over een meisje dat cello speelt en auditie mag doen bij een van de meest prestigieuze muziekscholen in de Verenigde Staten. Het klonk zo mooi dat ik in een zee van klassieke muziek terecht kwam en ik mijn ouders smeekte om op les te mogen. Die dachten dat het weer een fase was, maar zodra ik gebeld werd door de lerares dat er cello les zou komen heb ik me ingeschreven. Dat is nu bijna een jaar geleden. Samen met een jongen van tien en een man van veertig heb ik nu elke week les. Misschien komt het doordat ik pas net ben begonnen en nog niet professioneel bezig ben, maar ik heb niet het gevoel dat ik als vrouwelijke instrumentalist minder serieus word genomen. Op mijn muziekschool krijgen we allemaal dezelfde kansen en op school is mijn muziekleraar enorm enthousiast. In mijn omgeving ken ik juist ook veel meisjes die gitaar spelen. Ik denk dat mensen er eerder van op kijken dat een 16-jarige geïnteresseerd is in klassieke muziek, haha. Yo-Yo Ma, Daniël Müller Schott en Truls Mørk hebben mij geïnspireerd, check die dus even als je geïnteresseerd bent! De klassieke muziek kan altijd meer vrouwen gebruiken.”

Sluiten
Naar boven
Met ouders die gospelmuziek voor kinderen maakten en cd’s opnamen, was het voor Rachèl Louise al sinds haar vierde duidelijk dat ze zangeres zou worden. Op haar zeventiende vertrok ze naar Californië voor een muziekopleiding en drie jaar later keerde ze terug om haar solo carrière te beginnen. De status van hoofdact op een festival heeft ze volgens zichzelf nog niet bereikt, maar ze is hard onderweg.

Na een redelijk succesvolle solocarrière, waarin ze in 2011 de Utrechtse Popprijs won en Serious Talent van 3FM werd; in 2012 haar eerste album Be Your Own Cheerleader uitbracht en in de jaren daarna toerde met James Morrison en Dotan, is ze nu onderdeel van het countrytrio The Bluebirds.

“Krystl kende ik al, we hadden eerder samen songs geschreven en werkten met dezelfde mensen. Toen ze bij me kwam om een countrypop trio te beginnen was ik gelijk enthousiast. Op de dag dat ik Elske ontmoette zijn we direct begonnen met schrijven en dat ging zo organisch. Echt tof. De band werd direct opgemerkt, omdat vrouwen niet vaak samenwerken in Nederland. Het tofste compliment dat ik krijg van mensen is dat we het elkaar zo gunnen. Als we op het podium staan en een van de anderen heeft een solo, sta ik daar echt van te genieten. Natuurlijk vind ik alleen spelen ook nog steeds leuk, maar het is toch heel anders als je met twee anderen de frontlinie deelt. De lasten draag je niet alleen. Hetzelfde geldt voor liedjes schrijven en een producer zoeken, dingen die in je eentje best heavy zijn, deel ik nu en dat ook nog eens met twee vrouwen waar ik gewoon van houd!”

Door de samenwerking met de twee andere dames, is ze zich er steeds meer van bewust dat er anders met haar omgegaan werd dan met haar mannelijke collega’s. “Ik heb het nooit vervelend gevonden om wat harder te moeten werken, omdat ik graag mijn shit voor elkaar heb en wil dat alles klopt. Maar het valt me zeker op dat ik me als vrouw meer heb moeten bewijzen. Als iemand anders mijn keyboard draagt, heb ik roadies, alsof ik dat ding niet zelf meesleep in de tram en op de fiets. Als ik het podium opga ben ik een zangeresje die zich eerst maar even moet bewijzen aan de mannen om erbij te horen. Dat irriteert me wel, ja. Ik had het er laatst nog met Krystl en Elske over dat de muziekwereld heel plat is en er vaak foute grappen worden gemaakt. Daardoor zijn we alle drie nogal grof gebekt. Als een man bij ons een foute seksgrap maakt, gaan wij er extra hard over heen. Als je dat niet in je hebt of er ongemakkelijk van wordt, kan je het zeker lastig hebben in dit wereldje. Dat betekent niet dat er geen feministische mannen zijn die ook weten dat het anders moet!”

Hoewel de discussie over genderongelijkheid al jaren bezig is, zijn er het laatste halfjaar stappen gezet om gelijkheid te bevorderen en spreken verschillende artiesten zich erover uit. “Het is nogal een lastige positie. Ik heb niet de status van bijvoorbeeld Anouk, als zij zou zeggen dat het tijd is voor meer vrouwen op het podium, wordt dat serieus genomen. Als ik dat soort dingen ga roepen wordt er gezegd dat ik zelf een op festival wil staan, maar dat mijn muziek gewoon kut is. Ik ben open over het onderwerp, maar voel me niet geroepen om in actie te komen. Die rol is volgens mij voor radio-dj’s en programmeurs van festivals. Het aantal vrouwen uit Nederland dat airplay krijgt op de radio of op festivals staat is dramatisch laag. Op de radio is het niet de bedoeling dat er twee vrouwelijke artiesten achter elkaar gedraaid worden, wat natuurlijk vreemd is. Ik hoop dat de mensen die daarover gaan in actie komen en ben benieuwd welke uitwerkingen dat gaat hebben de komende jaren.”
Naar boven
Sluiten
Bits Of Naaz
Singer-songwriter, quirkpop
5/5

We plaatsen graag mensen in hokjes en bedenken voor muziek constant nieuwe genres om er maar een label op te kunnen plakken. Maar op de muziek van Naaz valt geen peil te trekken, volgens wikipedia is ze een singer-songwriter, zelf noemt ze haar muziek quirkpop. En quirky is het zeker. Met haar zachte stem lijkt het soms bijna of ze de tekst vertelt in plaats van zingt, zoals op de song Pretty, waarop ze haar eigen vorm van aantrekkelijk is, of anderen het daar nou mee eens zijn of niet. Een thema dat vaker terug komt in haar teksten. Of je nou zin hebt om te dansen of gewoon te relaxen op de bank, Bits Of Naaz is voor beide situaties perfect.
Naar boven
In 2009 wint ze de Grote Prijs van Nederland in de categorie singer-songwriter. De toen 23-jarige Eefje de Visser is dan al lange tijd bezig met muziek maken. Van lokale festivals tot de rockacademie in Tilburg. Inmiddels is ze een gevestigde naam in Nederland en België, staat ze deze zomer op Lowlands en kunnen we nieuwe muziek verwachten. Zo is ze van lokaal talent uitgegroeid tot gewaardeerde singer-songwriter.

Eefje de Visser groeit op in Moordrecht, een dorpje in de buurt van Gouda, in een muzikale familie. Haar vader is componist en gitarist, haar moeder zangeres en haar broer heeft een thuisstudio waar ze in haar tienerjaren haar eerste songs opneemt. De keuze om gitaar te gaan spelen is voor haar, dus geen moeilijke. In 2000 maakt ze haar podiumdebuut en helpt ze haar vriend, hiphopartiest Skiggy Rapz, met zijn album. Een jaar voordat ze mee doet aan De Grote Prijs, stopt ze met Engelstalig te zingen en gaat ze Nederlandstalig door. Dat slaat aan bij de jury, die haar authenticiteit, pakkende liedjes, sterke teksten en het vermogen om het publiek in haar greep te houden prezen.

De dagen daarna volgt een golf van aandacht, maar Eefje wil niet te hard van stapel lopen en kiest zorgvuldig een manager. Haar doel is een lange carrière creëren voor zichzelf en Jacco van Lanen speelt precies daar op in. Hij wil niet het momentum van de winst pakken om een plaat uit te brengen, als dat toch geen goede wordt. Hij pleit voor exclusiviteit en wil dat ze experimenteel blijft. Het duurt daarom twee jaar voordat het eerste album er is. De Koek wordt uitgebracht op haar eigen platenlabel, zodat ze onafhankelijk van grote labels kan werken, en wordt met enthousiasme ontvangen. “Muzikaal is De Koek een breed album, dat aanschurkt tegen folk, jazz en hiphop. Alle invloeden zijn voorzichtig afgewogen, met een eigenwijze doch eclectische mix als resultaat. “Liefhebbers van kleinkunst zullen eveneens iets vinden wat ze bevalt”, schrijft Nu.nl erover. Een clubtour van tien shows volgt en ze staat die zomer voor het eerst op Lowlands.

In 2013 volgt haar tweede plaat, Het Is, die wederom met enthousiasme wordt ontvangen. Haar teksten en muziek worden door The Daily Indie een klasse apart genoemd en de plaat wordt bestempeld als oprecht en vol liefde. Inmiddels heeft de zangeres een trouwe groep fans opgebouwd in Nederland en België. Haar laatste plaat, Nachtlicht, is inmiddels alweer twee jaar oud. Voor dat album reisde ze door Europa en sloeg ze een nieuwe weg in met melancholische Indiepop. Aankomende zomer staat ze weer op Lowlands en brengt ze nieuwe muziek uit. Voor Nachtlicht haalde ze een hele band bij elkaar, maar de nieuwe Eefje de Visser is een one woman band.

Er zijn veel factoren die bijdragen aan het succes van een artiest. Misschien is het voor Eefje haar muzikale familie, haar initiatief om zichzelf aan te melden voor een competitie en de keuze om alles op haar eigen manier te doen. Met die authenticiteit en haar constante vernieuwing blijft ze relevant in haar eigen niche van muziek. “Je moet een eigen stijl hebben en niemand kopiëren. Ik ben altijd intensief bezig geweest met muziek. Mijn geluk is dat ik ben ontdekt en dat de juiste mensen op mijn pad zijn gekomen.”
Naar boven
Het heeft even geduurd, vijf jaar om precies te zijn, maar de Nijmeegse band Waltzburg is het afgelopen halfjaar lekker aan de weg aan het timmeren. Na een optreden op Eurosonic Noorderslag trokken ze de aandacht van 3voor12, waar de clip van tweede single Neon in première ging. Interesse van andere festivals volgde. Gitarist Joost Klapmuts over zijn droom om op het podium te staan en genderongelijkheid.

Wist je altijd al dat je artiest ging worden?
“Ik was als tien jarig kereltje wel heel erg bezig met de shine die een gitarist heeft op het podium, helemaal nadat ik een concert van Paul McCartney had gezien. Op mijn veertiende wilde ik zelfs net als Slash van Guns ’N Roses zijn, met leren broek en al, en stadiontours doen. Mooi naïef was dat! Inmiddels weet ik dat dat een hele andere tak van sport is en ben ik blij met de podia waar ik nu op sta.”

In de discussie over genderongelijkheid in de muziek wordt vaak opgemerkt dat er weinig vrouwen in bands zitten, jullie hebben zangeres/toetsenist Nicole. Hebben jullie het wel eens over die ongelijkheid?
“We praten er eigenlijk weinig over, misschien omdat ze voor ons gewoon Nicole is en we daar verder niet over nadenken. Ik merk wel dat het in de muziekindustrie een belangrijk punt is geworden. In de Facebookgroep Music Bizz, waar verschillende mensen uit de muziekwereld in zitten worden vaak artikelen geplaatst waarover dan discussie ontstaat in de reacties. Als ik verder om me heen kijk, merk ik ook wel dat je sneller relevant bent als er een of meerdere vrouwen in de band zitten. Wij werden bijvoorbeeld een jaar geleden nog ‘de jongens van Waltzburg’ genoemd. Inmiddels is dat veranderd naar de jongens en het meisje. Hoewel ik persoonlijk niet begrijp waarom iemand een probleem zou hebben met vrouwen op het podium, is het belangrijk om na te gaan of we die gedachten onbewust hebben en daar wat aan te veranderen.”

Denk je dat er nu meer naar gelijkheid moet worden gekeken dan naar talent?
“Voor een festival als Eurosonic Noorderslag lijkt een quotum te werken, er wordt in ieder geval aandacht besteed aan het probleem. Tegelijkertijd moet het fundamenteler blijven dan alleen ‘het is cool om een vrouw aan de band toe te voegen, want dat krijgen we meer aandacht.’ Voor programmeurs van festivals is het ook wel een uitdaging om meer gelijkheid te creëren. Hoewel er vooral de laatste tijd steeds meer bandjes met vrouwen opkomen, zitten er tussen het doorsnee talent van de popronde nog steeds meer mannen. Als Noorderslag daar acts uit moeten halen gaat die gelijke verdeling lastig worden. Je wil namelijk ook niet in kwaliteit zakken.”

Wat denk jij dat er nog anders moet?

“Zoals ik zei zijn er de laatste tijd enorm veel goede vrouwelijke acts en die moeten zeker een podium krijgen, maar voordat we festivals verantwoordelijk houden moeten we kijken wat de ongelijkheid veroorzaakt. Bijvoorbeeld op muziekscholen. De discussie zal nog wel een tijd aanhouden, want het begint nu pas echt effect te hebben op de industrie. Er is nog veel vooruitgang te boeken!”
Naar boven
Sluiten
Divinity Roxx
Vijf jaar lang toerde ze de wereld rond met Beyoncé als onderdeel van haar liveband en met die ervaring staat de Amerikaanse inmiddels solo op het podium om alles van rock tot jazz te laten horen.

Emilie Blom van Assendelft
Deze Nederlandse bassist maakt als sinds 1987 onderdeel uit van rockband The Scene, met wie ze drie Edisons won en een oeuvreprijs kreeg. Maar ze heeft inmiddels ook haar eigen band Mimile.

Rhonda Smith
Ook deze bassist heeft gewerkt met Beyoncé, maar is het bekendst van haar werk met Prince. Ze werkte tien jaar lang met hem.
  
Nicole Row
Deze nieuwe bassist van Panic! At The Disco heb je eerder gehoord tijdens liveoptredens van Miley Cyrus’ album Younger Now, maar ze werkte ook met Noah Cyrus, Troye Sivan en Ty Dolla $ign.
Naar boven
Vraag een voorbijganger op straat of hij vijf vrouwelijke drummers op kan noemen en je krijgt waarschijnlijk geen antwoord. Die twee lijken traditioneel niet samen te gaan, maar dat betekent niet dat er geen meiden zijn die drummen. Suzanne ‘Susie Q’ Muller ontdekte het instrument pas op haar twintigste, maar toert inmiddels met haar band Rhinorino heel Nederland door.

“Ik ben twaalf jaar geleden begonnen met drummen. Ik werkte op dat moment op een muziekschool achter de bar en tijdens de pauzes kwam één van de drumleraren altijd een praatje maken. Tijdens een clinic van een bekende drummer uitte ik mijn fascinatie voor het instrument en vroeg hij me waarom ik niet zelf les nam. Na twee jaar begon ik mijn studie fotografie en raakte het drummen op een laag pitje, maar toen ik naar Utrecht verhuisde begon het weer te kriebelen. Daar zocht ik de voormalige drummer van mijn zusjes band op, Pim, en vroeg hem of hij me les wou geven. We hadden direct een klik en zo ontstond Rhinorino én onze relatie.”

Rockchick

“Het komt niet vaak voor, een rocktrio met een vrouw. Het komt daardoor nog wel eens voor dat ik aangezien wordt voor de zangeres. Als ik dan achter het drumstel ga zitten is de verbazing groot en zijn de verwachtingen laag. Het publiek wil eerst even zien wat je kan. Gelukkig zijn de bandjes waarmee we werken, op festivals of als voorprogramma, altijd heel enthousiast en vertrouwen ze mij volledig met de drums en apparatuur die we moeten delen. Wat dat betreft heb ik nooit iets negatiefs meegemaakt, maar het is zeker te merken dat vrouwen in de minderheid zijn. Wel typisch want mijn man Pim gaf in de tijd dat hij drumleraar was veel meer les aan meisjes. Op de een of andere manier haken ze toch sneller af, van al die meisjes ken ik er maar één die nu nog steeds drumt. Misschien komt het doordat het fysiek best pittig is, je moet zelf dat hele drumstel opbouwen, afbreken en meeslepen naar concerten. Natuurlijk heb je een band die kan helpen, maar de verantwoordelijkheid valt altijd op jezelf. Daarnaast kan je het ook niet als een gitaar op je rug dragen en meenemen op de fiets, je hebt al snel een auto of busje nodig en dus ook iemand met een rijbewijs.”

Rolmodel

“Als jong meisje had ik niet echt vrouwelijke drummers om naar op te kijken, misschien heeft dat ook te maken met het feit dat jonge meiden niet doorzetten of het instrument überhaupt kiezen. Mijn grote voorbeeld was Krezip. Ook al drumde geen van die meiden, om ze met instrumenten op het podium te zien was al genoeg inspiratie! Voor mijn eindexamen muziek op de middelbare school heb ik zelfs een nummer van hen gezongen, omdat ik toen nog geen instrumenten kon spelen. Niet dat ik mezelf nu als rolmodel zie hoor, maar misschien stimuleert het andere meisjes om tóch drum les te nemen als ze zien dat het wel kan. Helemaal nu er steeds meer plek is voor vrouwen.”

Lange adem

“We kennen allemaal een hoop zangeressen, maar vrouwelijke instrumentalisten zijn nu bezig met een inhaalslag. Door emancipatie weten jonge meiden dat ze hetzelfde kunnen als jongens. Dat maakt de weg naar een semi-succesvolle artiest of band worden er natuurlijk niet veel makkelijker op. Alle bandjes die ik ken waren voor hun doorbraak al jaren bezig met muziek maken en optreden voor tien man. Ons voordeel is dat ons doel nooit is geweest succesvol te zijn of om binnen vijf jaar op Lowlands te staan en dat scheelt een hoop frustratie. Ik vind het geweldig om muziek te maken en urenlang in de repetitieruimte te zitten, maar heb daarnaast ook nog mijn baan als fotograaf nodig. Wat ik gelukkig ook geweldig vind om te doen! Het is tof dat er steeds meer ruimte is voor vrouwen, zoals op het festival vandaag, waar allemaal meiden helpen met organiseren, sjouwen en deel uitmaken van de band. Maar het blijft altijd hard werken.”
Naar boven
Sluiten
Tessa Boomkamp
Haar naam zegt je misschien niks, maar je hebt haar sowieso eerder horen drummen. Ze is namelijk onderdeel van de Edwin Evers Band en speelt regelmatig voor The Voice Of Holland, maar ze begon haar carrière bij rockband Normaal.

Kimberly Thompson
Een grotere eer dan drummen in de band van Beyoncé bestaat waarschijnlijk niet. Deze Amerikaanse drummer heeft niet alleen met verschillende grote artiesten gewerkt, ze heeft ook nog eens haar eigen platenlabel.

Sarah Jones
De weg naar bekendheid moet voor Sarah Jones nogal onverwacht zijn geweest. Door haar plek in de band van Harry Styles heeft een hele stroom One Direction fans de weg naar Sarahs eigen bandje Pillow Person gevonden.

Sheila E
Deze legendarische drummer speelde als twintiger al voor Lionel Richie, Marvin Gaye en Diana Ross, maar heeft pas echt carrière gemaakt bij Prince. Allemaal het gevolg van het advies van haar familie: instrumenten zijn voor iedereen, zolang je maar ritme hebt.
Naar boven
Het is een tijdje geleden dat Ilse DeLange voor het laatst muziek uitbracht, 2012 om precies te zijn. Toch weet ze na twintig jaar relevant te blijven en is ze nog steeds een van de bekendste Nederlandse zangeressen ooit. Met een nieuw album in zicht en een show in de Ziggo Dome, kijken we hoe ze dat voor elkaar heeft gekregen.

Het is 1998 als Ilse DeLange haar eerste single I’m Not So Tough ten gehore brengt in de show van Paul de Leeuw. Hij en het Nederlandse publiek zijn meteen enthousiast en Ilse staat binnen no time bekend als ‘de zingende schoenenverkoopster uit Almelo’. Het leven van de zangeres lijkt wel een sprookje op dat moment. Haar debuutalbum World Of Hurt neemt ze op in Nashville, met dank aan Menno Timmerman, die ze vier jaar eerder ontmoet op de Nederlandse Country Music Awards. De plaat bereikt triple platina en wordt beloond met een Edison en TMF award. Hoewel haar debuut in de Verenigde Staten nog op zich laat wachten door een meningsverschil (Ilse wil popmuziek maken haar label wil countrymuziek) is de Twentse niet meer weg te denken uit de Nederlandse muziekwereld.

Ilse DeLange blijft het in de jaren daarna goed doen, met verschillende albums die de platinastatus en zelfs goud halen. Achter de schermen gaat het minder goed als Warner Music in 2004 het contract beëindigd door bezuinigingen. Ze is dan al begonnen met de opnames voor The Great Escape en Universal toont interesse. Op dit album zegt ze haar country roots achter zich te laten en te focussen op popmuziek, maar de muziek blijft herkenbaar en de fans zijn lyrisch. Een show op Pinkpop en de Heineken Music Hall volgen. Over de plaat zegt ze: “Ik heb het album ook bewust The Great Escape genoemd. Omdat ik heb gemerkt dat als ik open sta voor nieuwe muzikale invloeden, ik me meer kan ontwikkelen. Anders had ik vier keer het zelfde gemaakt. Ik wil ook weten wat ik niet kan: daarvoor moet je dingen proberen.” Tot 2012 maakt ze nog vier platen en dan pauzeert ze haar solocarrière. Ze slaat een nieuwe weg in als jurylid bij The Voice Of Holland en The Voice Kids, waar ze haar kritische kant kan laten zien, en gaat samen met Waylon als The Common Linnets naar het Eurovisie Songfestival. Met succes: het duo eindigt op de tweede plaats en ondanks het vertrek van Waylon begint hier eindelijk haar internationale carrière.

Inmiddels organiseert ze haar eigen festival, Tuckerville, heeft ze haar eigen tv-programma Ilse’s Veranda, waarin ze Nederlandse artiesten naar Nashville brengt en acteert ze in de serie over diezelfde stad. Waar ze in de eerste tien jaar van haar carrière veilig in haar comfortzone blijft, stapt ze daar de laatste paar jaar uit met risicovollere projecten als het songfestival. Misschien zien we haar allemaal nog als de sympathieke schoenenverkoopster en beleeft ze dit succes door de gunfactor. Zelf noemt ze de Twentse nuchterheid: “Mijn bodem is stevig en mijn leven overzichtelijk. Ik kan daardoor met een heldere blik naar voren kijken.”
Naar boven
Sluiten
Another Cocktail
Stoner Rock
4/5

Als je nog een bandje zoekt om helemaal op los te gaan en je support toevallig ook nog eens Nederlandse bands, dan zit je bij Rhinorino helemaal goed. De band uit Utrecht maakt namelijk sexy stoner rock en doet dat met lekker veel gierende gitaar- en drumsolo’s. Another Cocktail is de tweede EP van de dame en heren en heeft een even hoog headbang gehalte als menig Metallica album en heeft vaag iets weg van Muse’s Plug In Baby. De songs klinken alsof ze ergens in de jaren zeventig zijn opgenomen in de garage van een van de bandleden en dat voegt alleen maar meer sfeer toe aan het wat opstandig klinkende album. Eén tip, waarschuw de buren even als je van plan bent om uit je dak gedaan op deze muziek. Wel zo netjes.
Naar boven

Volledig scherm
2018 is het jaar van de verandering, in ieder geval in de muziekwereld. De jaren hiervoor is vooral in de media aandacht besteed aan ongelijkheid tussen mannen en vrouwen. Kijk maar naar de artikelen van De Correspondent van vorig jaar. Nu begint bij de muziekindustrie zelf ook het kwartje te vallen. Festival Eurosonic Noorderslag begint groot: in 2022 een gelijke verdeling van mannen en vrouwen in de line-up. Auteursrechtenorganisatie Buma/Stemra zet een kleinere stap en publiceert een onderzoek naar de positie van vrouwen in de muziekwereld.

Wat is er nou eigenlijk waar van de genderongelijkheid in de muziekwereld? Om daar achter te komen beginnen we bij het begin: muziek als hobby. In Nederland zijn er 6.4 miljoen mensen boven de zes jaar die een creatieve of kunstzinnige hobby hebben. Daarvan doet 19 procent van de mannen iets met muziek en 20 procent van de vrouwen. Geen enorm verschil dus en een positief startpunt voor jonge meiden die carrière willen maken in de muziekindustrie. Op muziekopleidingen beginnen de posities van mannen en vrouwen om te draaien. Volgens de hbo-monitor studeerden er in 2014 43 procent mannen en 57 procent vrouwen af aan een creatieve opleiding. Maar op muziekopleidingen specifiek was het aantal mannen dat afstudeerde 55 procent, een kleine meerderheid dus. Op het mbo is er een gelijke situatie: op creatieve opleidingen in het algemeen zijn vrouwen in de meerderheid. Maar zodra je bij de opleiding podiumkunsten en techniek gaat kijken, waar verschillende muziekopleidingen onder vallen, is 60 procent van de afstudeerders man. Hoewel het een verschil aangeeft, liggen de cijfers nog niet enorm ver van gelijkheid af. Toch is het duidelijk dat er steeds meer vrouwen afvallen. Onder de werkzame muzikanten, zangers en componisten groeit het aantal mannen naar 66 procent.

De cijfers laten tot op zekere hoogte een positief beeld zien voor vrouwen. Ja, er zijn meer mannen die afstuderen aan een muziekopleiding, maar niet alle muzikanten en zangers hebben een opleiding gevolgd. Toch valt het op dat er aanzienlijk minder vrouwen in line-up van festivals staan en dat we minder vrouwen op de radio horen. De Correspondent deed in het artikel ‘Waarom ik de ondervertegenwoordiging van vrouwen in de muziek nooit serieus nam’ onderzoek naar hoeveel vrouwen er op verschillende radiostations werden gedraaid tussen 1 april 2016 en 1 april 2017, het resultaat zie je in de tabel hiernaast.
Sluiten
Naar boven

Volledig scherm
Tessa Mol is radio-dj bij 3FM, een van de stations waar maar 21 procent van de artiesten vrouw is. In haar werk merkt ze dat er een bepaald stigma aan vrouwen hangt: “Vanuit vroeger bestaat het idee dat mensen liever niet te vaak naar een vrouwenstem luisteren. Met het inplannen van muziek wordt daar nog steeds rekening mee gehouden en worden nooit twee songs van vrouwen achter elkaar gedraaid. Ik weet nog dat Roosmarijn Reijmer bij haar afscheid een hele dag alleen maar vrouwen in de uitzending had en daar kwam geen enkele reactie op. Het hele idee slaat dus eigenlijk nergens op.”

Zelf doet ze haar best om te zoeken naar vrouwelijke artiesten en bandjes met meiden: “Als ik zelf het programma kan kiezen, wat niet altijd zo is, probeer ik sowieso al af te wisselen met het soort muziek. Mij maakt het dan niet uit of dat een vrouwelijke metalband of een popzangeres is. Daarbij moet ik wel zeggen dat labels nog steeds vaker muziek van mannen aanbieden. Dat komt ook doordat de werknemers, zoals pluggers, vaak mannen zijn. Die kijken vooral in hun eigen netwerk, dat ook uit mannen bestaat. De kans om als vrouw geselecteerd te worden is daardoor klein. Zelf probeer ik tijdens vergaderingen en het lezen van mailtjes te zoeken naar toffe vrouwen. Als je een beetje moeite doet en verder kijkt dan je neus lang is, vind je ze vanzelf!”

Het feit dat er zo weinig vrouwen op de radio gedraaid worden, kan het gevolg zijn van het kleine aantal vrouwelijke dj’s op de radio. Hoewel 3FM het nog aardig doet, blijkt uit eigen onderzoek dat ook hier niemand boven de 30 procent uit komt. 

“Voor mij is het een voordeel dat ze bij 3FM wel graag vrouwen op de radio willen en actief bezig zijn met rekruteren”, gaat Tessa verder, “ik heb bijvoorbeeld ook bij 538 een opleiding gevolgd en daar werd ik er uitgegooid omdat ze geen vrouwen wilden. Inmiddels zit Chantal Hutten er, waarschijnlijk omdat ze het gevoel hadden dat ze er tóch iets mee moesten. Ik merk wel dat commerciële zenders blijven hangen in wat altijd heeft gewerkt en dat er een machocultuur hangt, waar je als vrouw bijna niet tussen komt. Zonde, want de radio en andere media zijn bepalend voor wat mensen normaal vinden.”
Sluiten
Naar boven

Volledig scherm
Nu Eurosonic het voortouw neemt met het creëren van een gelijke line-up is de vraag hoe andere festivals het deze zomer doen, dus kijken we naar een aantal grote festivals met verschillende genres deze zomer. In de cijfers zijn niet alleen vrouwelijke artiesten meegerekend, maar ook bandjes met één of meerdere vrouwen. 

De data laat zien dat hiphop-festival Woo Hah en dancefestival Free Your Mind het minste aantal vrouwen in de line-up hebben staan, maar Pinkpop, Down The Rabbit Hole en Zwarte Cross doen het ook niet goed. Hoewel het Eurovisie Songfestival eigenlijk in een andere categorie valt, aangezien het ook een competitie is, doen hier duidelijk meer vrouwen mee. Dit festival heeft altijd al een sociaal doel gehad, ten opzichte van andere festivals. Toch laat dit festival zien dat het niet onmogelijk moet zijn om een gelijkere verdeling te hebben. Hendrik Jan Lovink richtte in 1997 samen met zijn broer en vriend popfestival de Zwarte Cross op. Van de 241 muzikale acts op het festival zijn er ongeveer 33 vrouw of deels vrouw, maar de Achterhoeker vindt het onzin om naar die verdeling te kijken. “We hebben bij de Zwarte Cross enorm veel verschillende genres en laten de mensen die er bekend mee zijn acts selecteren. Sowieso letten we al minder op hoe succesvol bandjes zijn, omdat we eigenlijk alleen op het hoofdpodium grote namen neerzetten. Op de 32 andere podia is dat veel minder van belang, daar speelt talent een veel grotere rol. Hoe zou dat ook werken? Moet je dan maar een paar mindere bands toevoegen, omdat je anders het quotum niet haalt? Dat slaat nergens op.”
Sluiten
Naar boven

Volledig scherm
Er gebeurt duidelijk iets tussen muziek als hobby hebben en er je carrière van maken. De muziekindustrie is sowieso al een harde wereld: als je niet succesvol bent, kan je er niet van leven. Dat geldt net zo goed voor mannen. En toch is er iets dat vrouwen tegenhoudt door te stromen. Pauwke Berkers, assistent professor Sociologie en onderzoeker aan de Erasmus Universiteit, heeft daar een verklaring voor. “Genderrollen spelen een grote rol. Kinderen leren hoe ze zich als man of vrouw horen te gedragen door middel van de opvoeding en op school. Meisjes spelen met poppen, jongens met bouwblokken. Als we naar muziek kijken, zien we die verschillen ook in de instrumenten die kinderen kiezen. Omdat meisjes leren zo elegant en klein mogelijk te zijn, kiezen ze voor een instrument dat dezelfde kwaliteiten heeft, zoals een piano. Natuurlijk is het niet zo dat een vrouw geen tuba kan kiezen, maar zodra dat gebeurt wordt er door de algemene omgeving afkeurend gereageerd: ‘Is dat wel iets voor een klein meisje als jij’ of ‘zo zie je er toch niet mooi uit op het podium’”

Al bij de eerste stap die gezet wordt, is er dus een beperking in het aantal instrumenten dat je sociaal gezien mag kiezen. En als je je daar doorheen slaat, komt het volgende obstakel. Jongens en meisjes kiezen gemiddeld verschillende genres om te spelen. “Metal wordt gedomineerd door mannen, terwijl je meer vrouwelijke singer-songwriters ziet. In de muziekindustrie blijven die sociale structuren hangen en spelen ze een sterke rol. Wil je als label wel een vrouwelijke metal artiest tekenen als het publiek decennialang aangeleerd is dat dat een mannenpositie is?” vertelt Berkers.

In het verlengde daarvan wordt volgens de socioloog bepaald gedrag bij vrouwen niet gewaardeerd, niet te stoer en blijf lachen, en heeft de vrouw nog steeds een traditionele rol. Muzikant zijn is geen negen tot vijf baan en als zelfstandige moet je altijd beschikbaar zijn. In combinatie met zelfpromotie, een andere kwaliteit die bij vrouwen niet altijd gewaardeerd wordt, en het hebben van een gezin waar vaak de meeste taken bij de vrouw liggen, wordt artiestenleven er niet makkelijker op. Is zo’n quotum, waar festivalorganisatoren misschien niks mee hebben, dan toch een oplossing? Berkers: “Quota leveren altijd een interessante discussie op. Een argument is vaak dat je op die manier selecteert op het vrouw zijn en niet op kwaliteit. Aan de andere kant worden werknemers nu al indirect geselecteerd op het feit dat ze man zijn. Maar het is handig om al eerder te beginnen met gelijkheid creëren. De creatieve industrie begint namelijk steeds belangrijker te worden en als de helft van de samenleving minder kans heeft zich te ontwikkelen, lopen we een hoop talent mis. Gelukkig zijn de recente ontwikkelingen positief. Gitaarproducenten krijgen ineens meer aandacht voor meisjes, omdat jongens tegenwoordig liever dj willen worden. Dat vrouwen ineens de rock ’n roll moeten redden is ironisch, maar zorgt in ieder geval voor aandacht! Op grotere schaal zijn er bedrijven als Buma/Stemra en festivals die een gelijkheidsbeleid willen implementeren en daarmee mensen bewust maken van de voorkeuren die ons aangeleerd zijn.”
Sluiten
Naar boven
Scroll om door te gaan Swipe to continue
Swipe om door te gaan